Frank Evers vertelde op 4 mei voor het eerst het persoonlijke verhaal van zijn vredesmissie in Libanon (Foto: Martin van Rooden).

Veteraan Evers: "Ik weet wat onze vrijheid waard is"
Laatste update: 9 mei 2017 om 15:39

HILLEGOM - Daartoe uitgenodigd door de burgemeester vertelde de Libanon-veteraan Frank Evers zijn persoonlijke verhaal: "Ik weet, samen met alle andere veteranen, wat onze vrijheid waard is."

Evers: "Begin september 1980 landden wij op Beirut airport, of althans, wat daar van over was. Links en rechts stonden wat vliegtuigwrakken. Je kon gelijk zien dat zware gevechten een grote wissel op de stad getrokken hadden. We werden opgesteld voor een in puin geschoten hangar. Van het veilige Nederland, sta je na 5 uurtjes vliegen ineens in een totaal andere werkelijkheid. Nieuwsgierig en onzeker kijk je om je heen. Wat gaat het komend half jaar mij brengen? Natuurlijk, je hebt er zelf voor gekozen om als dienstplichtig militair uitgezonden te worden naar een oorlogsgebied. Maar hoe bewust kies je op 16 jarige leeftijd, als er bij de keuring wordt gevraagd of je voor VN missies ingezet wilt worden? Nederland had die sinds Korea niet meer uitgevoerd."


Evers: Voor je marcheren de jongens af die je af komt lossen. We applaudisseren. Zij weten het al, hebben het meegemaakt. Wij weten nog niets. Vale baretten, gebleekt door de zon, tegen onze felblauwe nieuwe baretten. Natuurlijk hebben we filmpjes gezien en een aantal maanden VN training gehad. Maar wat staat ons te wachten? Ik was 19."


Mijn verhaal
Evers: "Ik heb mijn verhaal thuis nooit verteld. Waarom niet? Toen ik terugkwam zag ik er goed uit, lekker gebruind, kortgeknipt haar en vooral blij dat ik weer in Nederland was. De meeste reacties die ik kreeg, waren zo van: 'Lekkere vakantie gehad daar?'. Je kunt het de mensen niet kwalijk nemen. Zij hebben het niet ervaren. Zij kunnen het zich niet voorstellen hoe hoog de spanning op loopt als je 's nachts patrouille loopt door het dorp, terwijl je weet dat je van het moment af dat je, tot je er weer uitloopt onder schot gehouden wordt. Maar goed, na een reis van 6 uur achter in de vrachtwagen kom je in het stikdonker aan op je compound." "Geen elektriciteit, want het aggregaat is uitgevallen. Je bed wordt je gewezen en op de tast ga je het opmaken en erin liggen. Ik kan u vertellen, dan voel je je ellendig. Waar was ik in godsnaam aan begonnen? Maar er was geen weg terug. Dan maar het beste er van maken. De volgende dag was het gelijk raak. Vanaf onze post hadden wij uitzicht op de havenstad Tyrus die net buiten VN- gebied lag.

Israëlische gevechtsvliegtuigen voerden aanvallen uit op stellingen in de stad. Grote rookpluimen stegen op. Dan realiseer je je pas waar je bent. Dit was dus gewoon écht oorlog!. Na een aantal weken vind je je ritme. 4 uur op, 4 uur af,  8 uur op, 8 uur af. Werkdagen van 16 uur of meer waren geen uitzondering. In de uren dat je geen radio- of roadblock dienst hebt, loop of rij je patrouilles. Dag en nacht door. Ik was chauffeur op een pantservoertuig, dus deed ik in mijn vrije uren het voertuig onderhoud. Je dag- en nachtritme raak je volledig kwijt. Wat me vooral op de been hield was de kameraadschap en de steun die je bij je dienstmaten vond. Je wist dat je in crisissituaties altijd op elkaar kon rekenen."


En dan gebeurt het. Op 4 december, komt door een noodlottig ongeval een van je maten om. Ik heb met 5 collega's de eer gehad om op het vliegveld van Beirut de dodenwacht te mogen houden, voordat zijn stoffelijk overschot in het vliegtuig naar Nederland ging. Dit heeft mij erg aangegrepen en tot op de dag van vandaag heb ik er moeite mee het een plek te geven. Net als alle andere militairen daar, heb ik best wel een aantal crisissituaties meegemaakt.

Hoe te handelen als een Palestijn, die met zijn eenheid 's nachts onderweg was naar Israel om een aanslag te plegen, bij aanhouding, als je hem wilt ontwapenen de pin uit een handgranaat trekt. Dreigend daagt hij je uit hem te komen ontwapenen. Dit had ik niet geleerd in de opleiding. Je doet waar wij Nederlanders goed in zijn: je praat die pin er weer in. Vervolgens ontwapen je het groepje, om ze twee weken later met dezelfde wapens weer tegen te komen bij een patrouille. Zij konden de wapens namelijk weer ophalen nadat wij ze afgenomen en ingeleverd hadden."


Thee drinken
Nederland had het zwaarst bewapende detachement in Libanon, met mortieren en Mobiele Tow anti tank raket systemen. Als er ergens narigheid was, werd de Nederlandse Force Mobile Reserve ingezet om de situatie te de-escaleren. "We hebben een aantal malen uit moeten rukken om andere landen te helpen als de situatie daar uit de hand liep", aldus Evers. "Zodra de Palestijnen op de berg tegenover onze post in de gaten hadden dat we weer op pad moesten, lagen we onder vuur.

Maar het was niet altijd spanning en stress. Tijdens de middagpatrouilles (wij noemden dat altijd sociale patrouilles) werden wij steevast uitgenodigd om thee te drinken bij dorpelingen thuis. Hoe arm en armoedig zij ook leefden, zo dankbaar en trots waren zij als wij in hun huis kwamen om thee met ze te drinken. Dan hoorde je ook de echte verhalen, wat ze allemaal meegemaakt hadden en hoe blij ze met de blauwhelmen waren.

Wij zorgden voor relatieve rust in hun omgeving, na alle narigheid die ze jarenlang meegemaakt hadden. Dan realiseer je je ook waarom je daar bent." "En dan zit onze tijd erop. Voor de terminal in Beirut staan de verse joekels met hun felblauwe baretten voor ons opgesteld, jonge onzekere koppies. Zij komen ons aflossen. Wij marcheren onder applaus af met onze door de zon gebleekte vale baretten. Ik weet het al, ik heb het meegemaakt.

Zij weten nog niets. Maar ook zij zullen snel volwassen worden. Gelukkig, is er de laatste jaren steeds meer aandacht, voor Nederlandse militairen die onder extreme omstandigheden voor vredesmissies uitgezonden worden. Deze militairen verdienen respect en waardering. Zij geven de onschuldige bevolking van de door oorlog getroffen gebieden weer rust en veiligheid. Zij staan niet alleen voor de veiligheid van deze mensen, maar ook voor onze vrijheid. Ik heb het gezien, ik heb gezien wat het is om onder angst en onderdrukking te leven. Ik weet met alle andere veteranen wat onze vrijheid waard is".