Volgens ISD-directeur Robert 't Jong wordt in de Bollenstreek veel minder een beroep gedaan op de sociale dienst dan in vergelijkbare regio's: "De werkgelegenheid is hier groter en de mensen zijn gewend hun eigen boontjes te doppen" (Foto: pr).

ISD Bollenstreek al vijftien jaar op de bres tegen armoede
Laatste update: 19 mei 2017 om 13:10

LISSE/STREEK- Door armoede komen de mensenrechten in ons land onder druk te staan. Dat schrijft het College voor de Rechten van de Mens in een deze week verschenen rapport, met als titel 'Mensenrechten in Nederland'. Het college wil dat de overheid met een programma komt om de armoede te bestrijden.

Directeur Robert 't Jong van de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (die binnenkort vijftien jaar bestaat) kan zich daar wel in vinden. Hij vertelt hoe de organisatie omgaat met de armoedeproblematiek in de streek. "Het is de bedoeling dat we mensen in hun eigen kracht zetten."

De ISD Bollenstreek is een samenwerkingsverband tussen vijf gemeenten: Lisse, Hillegom, Noordwijk, Noordwijkerhout en Teylingen. Er werken ongeveer 110 mensen. Het hoofdkantoor is gevestigd in Lisse, daarnaast kunnen burgers terecht bij lokale loketten en - indien aanwezig - sociale wijkteams. Robert 't Jong: "Wij houden ons bezig met het sociale domein, zoals dat zo mooi heet. We bedienen alle mensen die in de bijstand zitten, helpen mensen met schulden en doen veel in het kader van de Wmo, de Wet maatschappelijke ondersteuning. Die wet wordt uitgevoerd door gemeenten en heeft als doel burgers zo goed mogelijk in staat te stellen om deel te nemen aan de samenleving."


Drie keer zo groot
't Jong, van origine jurist, is sinds 2009 directeur. "Er wordt vaak gedacht: de sociale dienst zal wel saai zijn. Maar dat beeld klopt niet. Dit is het meest dynamische domein in de zorg. Geen dag is hetzelfde. En dat je anderen kunt helpen, is extra fijn." Op 1 juni bestaat de dienst vijftien jaar. Dinsdagavond 30 mei vindt een groot jubileumcongres plaats in de Leeuwenhorst in Noordwijkerhout, met als thema: schuldhulpverlening. Onder andere lokale politici en organisaties die te maken hebben met deze problematiek zullen dan aanschuiven.


"Het onderwerp lééft", zegt 't Jong. En daarmee maakt hij een mooi bruggetje naar de toegenomen armoede en het rapport van het Mensenrechtencollege. "Om je een beeld te geven: wij bedienen met de ISD in deze streek ongeveer 10.000 unieke klanten. Eén op de elf inwoners heeft iets met ons te maken. Sinds de oprichting, in 2002, zijn we drie keer zo groot geworden! We hebben nu ongeveer 1.300 bijstandsklanten - iets meer dan 1% van de bevolking. Dat is relatief weinig ten opzichte van het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten, waar het 3 tot 5% is. Hoe dat kan? Het heeft denk ik te maken met een stukje historie, met de cultuur (de mensen zijn gewend hun eigen boontjes te doppen) en het feit dat de werkgelegenheid hier groot is."


Stille armoede
Dat laatste neemt niet weg, vervolgt de ISD-directeur, dat er mensen zijn die hard werken en maar net boven bijstandsniveau zitten. "Er is veel stille armoede. Die hebben we niet of nauwelijks in kaart. Wat wij daaraan doen? Goede voorlichting geven en zaken laagdrempeliger maken door vergaande digitalisering en automatisering, waardoor het eenvoudiger wordt een vergoeding aan te vragen. Maar dat kunnen we niet alleen. Samenwerking met gemeenten en ketenpartners (huisartsen, consultatiebureaus enzovoort) is hard nodig."


Heeft hij ideeën om de armoede terug te dringen? "Weet je, ondanks alles hebben we het in dit land best goed. Niemand hoeft hier in principe tussen wal en schip te raken. Maar Nederland is ook een duur land en daardoor zie je dat steeds meer inwoners het lastig krijgen. Het makkelijkste zou zijn: lagere huren of de belasting verlagen. Maar dat gaat niet, dat weet ik ook wel. De Rijksoverheid geeft vaak niet het goede voorbeeld bij het in- of terugvorderen van boetes en dergelijke. Hierdoor komen mensen nog sneller en dieper in de problemen."


"Wat wel kan, is het incassobeleid aanpassen. Neem de afvalstoffenheffing. Hoe mooi zou het zijn om mensen waarvan je weet dat ze die niet kunnen betalen, geen aanslag op te leggen? En zo zijn er nog wel meer oplossingen te bedenken. Daar gaan we het straks tijdens de conferentie in de Leeuwenhorst over hebben."


Poetsen
Armoede is van alle tijden, benadrukt hij. "Er zal altijd armoede zijn. Ik vind overigens dat je ook wel iets van de burgers zelf mag verwachten. Als wij iemand helpen, verwachten we dat hij of zij daar iets voor terug doet. Bijvoorbeeld door actief op zoek te gaan naar een baan of vrijwilligerswerk te doen. Het is de bedoeling dat we mensen in hun eigen kracht zetten."


"Of ik denk dat de mensenrechten onder druk komen te staan? Mensenrechten is een breed begrip. Waar we voor moeten waken, is dat kinderen straks niet meer naar een sportclub kunnen omdat hun ouders daar geen geld voor hebben. Of dat die kinderen vereenzamen. Of dat ze niet meer naar school kunnen. Het belangrijkste is dat we die groep in beeld krijgen. Dat kun je alleen maar doen door samen te werken. Daar zijn we volop mee bezig. Ik kom uit het Rotterdamse en daar zeggen ze: niet lullen maar poetsen. Soms moet je gewoon dóen. Niet kletsen, maar handelen."