Aad van der Hout, thuis in zijn werkkamer. Op zijn pc prijkt een afbeelding uit het boek 'Een eeuw Marineluchtvaartdienst'.

Twee streekgenoten mede-auteurs boek over Marineluchtvaartdienst
Laatste update: 15 september 2017 om 11:07

RIJNSBURG - Op 18 augustus bestond de Marineluchtvaartdienst honderd jaar. Dat werd vandaag (vrijdag) onder meer gevierd met de presentatie van een jubileumboek.

Het rijk geïllustreerde boek is geschreven door vier oud-MLD'ers, van wie er twee in de Bollenstreek wonen: Kees Leebeek uit Noordwijkerhout en Rijnsburger Aad van der Hout. Laatstgenoemde, jarenlang werkzaam op vliegkamp Valkenburg, licht de inhoud toe. "De marine ging slecht voorbereid WOII in." 

Elf jaar geleden werd Marinevliegkamp Valkenburg wegens bezuinigingen gesloten. Dat veroorzaakte binnen en buiten de marine nogal wat opschudding. Aad van der Hout (64) werkte destijds op de basis, die in 1939 was gebouwd en in de hoogtijdagen 2.000 man personeel telde. "Iedereen dacht: de MLD is de komende twintig jaar onder de pannen. Het eerste Lockheed Orion patrouillevliegtuig stond al in de fabriek klaar om gemoderniseerd te worden, als onderdeel van een defensieproject van 200 miljoen euro. Tot toenmalig minister Kamp ineens besloot: Valkenburg gaat dicht en de Orions gaan in de uitverkoop. Er was geen dreiging meer van Russische onderzeeboten en dus waren de marinevliegtuigen in zijn ogen overbodig. Daardoor stonden 800 mensen op straat."


Wetenschappelijk
De sluiting van het vliegkamp is één van de vele onderwerpen die aan bod komen in 'Een eeuw Marineluchtvaartdienst', dat de geschiedenis van de MLD beschrijft tussen 1917 en 2017. Het boek, vol prachtige foto's, geeft een goed beeld van de vliegende tak van de Koninklijke Marine. "We wilden een compact, verantwoord en leesbaar boek schrijven", zegt Van der Hout. Leesbaar is het zeker; het is doorspekt met zogeheten 'sea stories', speelse verhalen die waargebeurde voorvallen uit de praktijk beschrijven. Bijvoorbeeld over een defecte Dakota of postduiven die indirect het leven redden van de bemanning van een Engels vliegtuig.


Wat 'Valkenburg' betreft: het was voor de schrijvers een koud kunstje geweest om kritiek te leveren. Dat hebben ze bewust niet gedaan. Van der Hout: "We hebben geprobeerd het genuanceerd te beschrijven. Wetenschappelijk verantwoord. Defensie heeft trouwens goed voor haar personeel gezorgd. Op tien man na hebben alle 800 oud-medewerkers van het vliegkamp weer een baan gevonden."


Mens centraal
Aad van der Hout werkte van 1974 tot 1995 op de voormalige vliegbasis. Zijn hoogste rang was kapitein-luitenant ter zee. Na zijn loopbaan ging hij geschiedenis studeren en sinds vier jaar mag de inwoner van Rijnsburg zich historicus noemen. Die discipline kwam goed van pas bij het schrijven van 'Een eeuw MLD'. "Het idee voor het boek ontstond tijdens een jaarlijkse vriendendag in Den Helder", vertelt hij, thuis in zijn werkkamer. "Naast Kees Leebeek en mijzelf bestond het auteursteam uit Kees Bakker en Anne van Dijk."
De auteurs hebben drie jaar lang aan het boek gewerkt. Ze brachten heel wat uurtjes door in het Nationaal Archief en het Nederlandse Instituut voor Militaire Historie. Bovendien schreven, lazen en becommentarieerden ze elkaars werk, zodat een gedegen en breed gedragen eindproduct is ontstaan. "We wilden de mens centraal stellen. Dat is gelukt, denk ik. We zijn tevreden en trots op het resultaat." Lachend: "Toen we begonnen zeiden we: het boek mag het formaat van een flinke stoeptegel hebben. Met 465 pagina's komt het aardig in de buurt."


Loyaliteit
Staan er nog historische feiten in het boek die we niet kenden? "Nee", antwoordt Van der Hout. "Wat wel opvalt is dat er parallellen zijn tussen heden en verleden. Als ik de huidige chef-Defensiestaf hoor zeggen: wij kunnen ons land niet alleen verdedigen, doet dat me denken aan de periode voor de Tweede Wereldoorlog. Weet je dat er in de aanloop naar WOII fors is bezuinigd op defensie? De marine ging slecht voorbereid en met te weinig middelen de oorlog in. Dat blijkt onder meer uit een aantal krantenartikelen in Nederlands-Indie, waarin werd geschreven over de slechte staat van de marine. De Marineluchtvaardienst heeft daar trouwens in de periode voorafgaand aan de Japanse inval heel veel gevlogen.

Zóveel, dat ze te maken kreeg met crew fatigue. Door het vele vliegen raakten de vliegers overbelast waardoor enkele vliegtuigen met bemanning en al verongelukten. Met de kennis van nu zou dat ondenkbaar zijn. Wat overigens opvalt, door het hele boek heen, is de loyaliteit van de mensen. Neem bijvoorbeeld de bemanningen die vlogen tijdens WOII. Ondanks de belabberde voorbereiding deden ze wat er van hen gevraagd werd. Omdat ze loyaal waren."


Harde conclusies trekken de schrijvers niet. Wel pleiten ze ervoor dat de overheid zorgt voor een adequate defensie in Nederland. "Het is belangrijk dat de defensie-uitgaven op peil worden gehouden. Ik heb respect voor de politiek, maar soms is het beter als Kamerleden luisteren naar experts. We zijn in dit land wat te ver doorgeschoten met het innen van vredesdividend."

Het eerste exemplaar van 'Een eeuw Marineluchtvaartdienst - ogen, oren en tanden van de vloot', werd vanmiddag (vrijdag) uitgereikt aan de commandanten van de zee- en de luchtstrijdkrachten, tijdens een reünie van oud-MLD'ers op Marinevliegkamp De Kooy bij Den Helder.

Het boek kost € 59,90 en is te verkrijgen via de website van Uitgeverij Geromy in Maarssen.

Meer info: http://www.geromybv.nl